|
|
Historia
Autor: Piotr Leżyński
dr August Oetker
| W 1881 roku niemiecki aptekarz dr August Oetker pochodzący z Bielefeld wraz z
żoną Karoliną wynalazł proszek do pieczenia nazwany "Backin", który cieszył się
dużym powodzeniem wśród tamtejszych gospodyń domowych. Na początku lat 20
najprawdopodobniej ze względów gospodarczych, jakie panowały wówczas w Wolnym
Mieście Gdańsku i dużym rozwijającym się rynkiem Polskim utworzył on w Oliwie w
1922 roku jedną z wielu filii, które od 1908 roku powstawały w całej europie (
m.in. Austrii, Holandii, Belgii, Luksemburgu, Danii, Norwegii, Włoszech, Francji
i Szwajcarii ).
Zakład pod nazwą "Dr. Oetker" wybudował przy nazwanej z tej
okazji ul. Oetkerstrasse - dzisiejszej ul. Arenda Dickmana. |
Oliwski zakład
produkował już wówczas tak jak i inne wiele środków spożywczych takich jak:
wspomniany już proszek do pieczenia "Backin", olejki do pieczenia ( cytrynowy,
pomarańczowy, różany ), aromaty ( m.in. waniliowy, arakowy i rumowy ), cukier
waniliowy "Vanillin", galaretki ( m.in. malinowa, marzankowa, pomarańczowa,
wiśniowa i truskawkowa ) oraz produkt zwany "Ambrozja"(truskawkowa, cytrynowa,
wiśniowa, brzoskwiniowa, malinowa i porzeczkowa) i czerwoną żelatynę "Regina".
 Scyzoryk reklamowy. Zbiory TPG
  
Okładki książeczek z przepisami. Zbiory Piotra Leżyńskiego.
Dla większości z nich wydawane były małe ulotki z kilkunastoma przepisami,
tak jak dla pudru mącznego "Gustin": "Zupa na mleku dla dzieci", "Legumina
dla dzieci", "Papka z pianką", "Legumina na mleku", "Zupka waniliowa na mleku",
"Zupa nic", "Zupa na maślance", "Krem z galaretką owocową", "Krem waniliowy",
"Legumina migdałowa", "Krem cytrynowy", "Budyń cytrynowy", "Ciasteczka
waniliowe", "Ciasto wyborowe", "Ciastka gwizdkowe", "Tort piaskowy", "Sos
waniliowy", "Sos czekoladowy", "Sos z pianki winnej", "Kasza czerwona" i "Kasza
rabarbarowa".  | W książeczce z przepisami dla środka konserwującego można
znaleźć m.in. przepis na "Ogórki po Polsku":
Zdrowe jędrne ogórki umyć
czysto, obetrzeć na sucho, obrać, pokrajać na plasterki pół cm grube. Ułożyć w
garnku kamiennym warstwami, przekładając plasterkami cebuli. Każdą warstwę
mniejwięcej na dwa palce grubą posypuje się 1/2 łyżką soli. Na drugi dzień zlewa
się wodę słoną z ogórków i zalewa je mocnym, winnym, wrzącym octem. Na trzeci
dzień zlewa się ocet z ogórków, zagotowuje jeszcze raz i znów wrzącym zalewa
ogórki. Na czwarty dzień wyjmuje się ogórki na sito, aby ociekły z sosu, a po
osaczeniu układa się w garnku kamiennym, przesypując warstwy ogórków korzeniami
i kładąc na wierzch również warstwę korzeni. Ocet winny, wodę i cukier
zagotować, zdjąć z ognia, dodać środek konserwujący dra Oetkera, wymieszać i
gorącym octem zalać ogórki. Cukru dodaje się do smaku, zależnie od upodobania.
Ocet powinien pokrywać ogórki całkowicie na kilka cm. |
Produkty
Oetkera cieszyły się w Rzeczpospolitej tak dużym powodzeniem, że powstawały
również przedstawicielstwa firmy "Dr. Oetker", jak na przykład w Bydgoszczy przy
ul. Chrobrego 13 prowadzone przez Paula Hammera. Powstało również sporo małych
książek, poradników kucharskich, broszur i reklamówek z logo firmy w języku
polskim.
Po II wojnie światowej zakład przekształcono na "Gdańskie
Zakłady Środków Odżywczych", które nadal produkowały głównie sproszkowane środki
odżywcze a budynie cieszyły się zwłaszcza u dzieci dużym powodzeniem. W 1991
roku zakład sprywatyzowano a 51% udziałów wykupiła rodzina Oetkerów. W 1994 roku
kupiła pozostałe 49%. Obecnie zakład kontynuuje przedwojenną tradycję produkując
również wiele sproszkowanych środków spożywczych i mieści się jak dawniej w
budynkach przy ul. Dickmana 14/15 w Oliwie. |  |
Tekst oraz zdjęcia: Piotr Leżyński Zobacz przedwojenne zdjęcia zakładu na FDGDr. Oetker dziś
|
